Tư Mại trước kia có tên là Dũng Tiến, diện tích 11.000m2 nằm sát trung tâm huyện Yên Dũng. Xã có 9 thôn với hơn 10.000 dân. Tư Mại là địa phương có truyền thống cách mạng từ rất sớm. Hiện nay tư Mại là địa phương có nền kinh tế phát triển khá cao trong huyện. Đảng bộ và nhân dân Tư Mại rất coi trọng sự nghiệp giáo dục.

Năm 1966, trường được thành lập sớm thứ 2 trong huyện, lúc đầu trường có tên gọi trường PTCS Tư Mại, gồm cả cấp 1 và cấp 2. Đến năm 2000, trường PTCS tách 2 trường là trường Tiểu học và THCS Tư Mại. Ban đầu khi mới thành lập, trường chỉ vẻn vẹn 4 lớp cấp 2 với 46 học sinh. Cơ sở vật chất còn đơn sơ, thiếu thốn, nhà tranh vách đất. Sau 50 năm, trường đã trở thành lớn mạnh với diện tích khuôn viên 4926 m2, trường có 13 phòng học kiên cố đủ cho toàn trường học 2 ca. Các phòng học thoáng mát, đủ ánh sáng, hợp vệ sinh. Có đủ bàn ghế giáo viên, học sinh theo quy cách hiện hành. Các phòng học, phòng thực hành đều được trang bị, bố trí theo quy định của Bộ giáo dục và Đào tạo. Hệ thống thiết bị dạy học và trang thiết bị công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu dạy - học và công tác quản lý. 

Trải qua hơn 50 năm trưởng thành và phát triển, trường đã được Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng ba và nhiều Bằng khen, giấy khen của Bộ Giáo dục, của các cấp tỉnh, huyện.

Trường THCS Tư Mại đã từng là lá cờ đầu trong toàn quốc về ngói hóa trường học và chăm lo đời sống cán bộ giáo viên. Trường được Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên và Nguyễn Thị Bình về thăm. Năm 1984-1985, trường được Phòng Giáo dục Yên Dũng chọn làm trường điểm để dạy chương trình cải cách giáo dục do Giáo sư Hồ Ngọc Đại biên soạn.

Là địa phương có phong trào xã hội hóa giáo dục phát triển mạnh nên vào tháng 11 năm 1999 trường đã đạt phổ cập đúng độ tuổi sớm nhất tỉnh Bắc Giang. Đội ngũ giáo viêm của trường luôn vững về chuyên môn, nhiệt tình trong công tác.

Hiện nay trường có 33 CBGV, trong đó trình độ Thạc sĩ: 1 đ/c, đại học: 30 đ/c, CĐ: 2 đ/c. Nhà trường liên tục đạt danh hiệu Tập thể LĐTT. 

Phát huy truyền thống hiếu học của nhân dân Tư Mại, trong nhiều năm qua, chất lượng giáo dục của nhà trường luôn ở mức khá cao. Tỉ lệ TN THCS đạt 98%. Tỉ lệ học sinh khá giỏi đạt trên 50%, yếu kém dưới 5%. Tỉ lệ học sinh giỏi các cấp luôn đạt và vượt chỉ tiêu giao. 

Tháng 12 năm 2008 trường được công nhận trường THCS đạt chuẩn Quốc gia. Tháng 12 năm 2013 được kiểm tra công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia sau 5 năm. Đáp ứng nhu cầu dạy - học, đạt chuẩn cơ sở vật chất của trường THCS đạt chuẩn Quốc gia.

Các đoàn thể trong nhà trường như Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên, tổ chức công đoàn, hội phụ nữ,… luôn duy trì và hoạt động tốt, đạt nhiều thành tích.

Với truyền thống hơn 50 năm của nhà trường cùng với sự quan tâm của Đảng, các cấp chính quyền địa phương, tôi tin tưởng rằng trong tương lai không xa, trường THCS Tư Mại sẽ trở thành trường nằm trong tốp đầu của huyện về chất lượng giáo dục để ngôi trường luôn là điểm đến, niềm tin, niềm tự hào của bao thế hệ thầy và trò, là niềm vinh dự của nhân dân địa phương.

- Nguyễn Thị Huyền -